wstęp
więcej

Walka o „Krzyż nowohucki” 27 kwietnia 1960 roku

 
Próba usunięcia przez władze krzyża, stojącego na os. Teatralnym w miejscu gdzie miał zostać wybudowany nowy kościół w Nowej Hucie, zakończyła się fiaskiem na skutek zdecydowanej postawy nowohucian.

Oficjalna zgoda na budowę nowego kościoła w Nowej Hucie została wydana przez władze w styczniu 1957 roku. 17 marca podczas uroczystej procesji prowadzonej przez ks. Prałata Stanisława Czartoryskiego (1902-1982) i mszy świętej odprawionej przez arcybiskupa Eugeniusza Baziaka (1890-1962) na planowanym miejscu budowy stanął drewniany krzyż. W sierpniu rozstrzygnięto zorganizowany przez Stowarzyszenie Architektów Polskich konkurs na projekt kościoła. Pierwszą nagrodę otrzymał projekt inż. arch. Zbigniewa Solawy. Jednak już w połowie 1958 roku nastąpiło pogorszenie stosunków Państwo – Kościół i władza jawnie zaczęła uniemożliwiać budowę kościoła. Mimo rozpoczętych prac ziemnych, 16 kwietnia 1959 roku Rada Narodowa uchyliła decyzję lokalizacyjną, przeznaczając ten teren pod budowę szkoły – tzw. Tysiąclatki – a 14 października uchyliła decyzję ustalającą lokalizację kościoła parafialnego na osiedlu Teatralnym. Podczas dwóch konferencji w Komitecie Miejskim PZPR oraz w Dzielnicowej Radzie Narodowej w Nowej Hucie zapadła decyzja o usunięciu krzyża w dniu 27 kwietnia 1960 roku. Próba usunięcia krzyża przez robotników zakończyła się fiaskiem na skutek zdecydowanej postawy nowohuckich kobiet. W godzinach popołudniowych doszło do pierwszych starć z oddziałami ZOMO, które przerodziły się w walki uliczne, zdemolowano także budynek Dzielnicowej Rady Narodowej na osiedlu Zgody. Dopiero w późnych godzinach nocnych, po ściągnięciu posiłków z innych województw, zakończono akcję rozpraszania tłumów. Również następnego dnia milicja rozganiała grupy manifestantów, które podchodziły pod krzyż.
 

Czytaj także:

 

Zobacz także:

  • Film „MIASTO bez BOGA”, opowiadający o wydarzeniach z 27 kwietnia 1960 r. spod Krzyża Nowohuckiego
  • Film "Nasza historia" dot. wydarzeń związanych z obroną Krzyża Nowohuckiego


 

 
 
 
 
AA
 
 
Kontakt