wstęp
więcej

Śródmieście Nowej Huty - Plac Centralny

 
Budowę Placu Centralnego według projektu Janusza Ingardena pod kierunkiem T. Ptaszyckiego prowadzono w latach 1952–1956. Była to jedna z najlepszych realizacji architektonicznych okresu socrealizmu w Polsce, ale pozostała niedokończona.

Do dziś pozostaje głównym centrum komunikacyjnym i najbardziej rozpoznawanym punktem Nowej Huty. Od 2004 roku nosi imię Ronalda Reagana, prezydenta USA, który znacząco przyczynił się do obalenia komunizmu na świecie.

Plac Centralny o kształcie pięcioboku oraz trzy szerokie arterie komunikacyjne tworzą centrum założenia. Na środku miał znajdować się obelisk. Całość planu była ściśle geometryczna i osiowa; cztery z pięciu boków oraz wychodzące aleje zostały zabudowane sześciokondygnacyjnymi budynkami z podcieniami o charakterze mieszkalno-handlowym. Budynki Placu Centralnego posiadają charakterystyczne trzyczęściowe elewacje, bryły flankowane są płytkimi ryzalitami, część cokołowa wyraźnie zaznaczona o wysokość pierwszej kondygnacji wynoszącej ponad 4 metry. Poprzez wprowadzenie takich elementów, jak podcienia, łuki, pilastry, attyki i ozdobne balkony, zabudowa Placu Centralnego nawiązuje do renesansowej i barokowej architektury, łącząc w sobie wątki polskie i zachodnioeuropejskie. Na uwagę zasługują nieliczne zachowane wnętrza lokali użytkowych. Prace projektowe nad architekturą tych wnętrz prowadził zespół pod kierunkiem prof. Mariana Sigmunda.

Południową ścianę Placu miał zamykać teatr ozdobiony monumentalną kolumnadą oraz flankujące go: dom kultury i dom partii, wzniesione na skarpie dawnego koryta Wisły. Nie zrealizowano projektu 35 ha zalewu z przystanią na terenie użytków zielonych, a także szeregu obiektów sportowych ze stadionem na 35 tys. miejsc w tzw. Parku Południowym.

Natomiast przeciwległą część śródmiejską od strony północnej (na przedłużeniu Alei Róż) stanowić miał monumentalny ratusz z budynkami administracyjnymi, tworzące okazały Plac Ratuszowy. Mimo gotowych projektów zostały one usunięte z planów inwestycyjnych po 1956 roku.

 

 
 
AA
 
 
Kontakt