wstęp
więcej

Kalendarium l. 70. XX w.

 
Najważniejsze fakty lat 70. XX w. w Nowej Hucie.

1970 rok:

  • Na obrzeżach dzisiejszego os. Oświecenia zmontowano w nocy z 26 na 27 sierpnia punkt katechetyczny – barak zwany „zieloną budką”. Wewnątrz urządzono ołtarz polowy.
  • W HiL odbył się pierwszy spust stali z pieca tandem, zbudowanego na miejscu starych pieców martenowskich.
  • Uruchomiono 20 klatkową walcarkę „Sendzimir”.
  • Oddano do użytku III piec w Stalowni konwertorowo-tlenowej.
  • Przy alei Róż wmurowano kamień węgielny pod pomnik Lenina.
  • Na os. Kalinowym otwarto Zespół Szkół Ekonomicznych.
  • Otwarto nowe szkoły SP nr 126 w Mistrzejowicach i SP nr 129 na Wzgórzach Krzesławickich.
  • Odsłonięto przed bramą główną HiL popiersie Lenina, autorstwa Juliana Kamińskiego (zlikwidowano je w 1989 r.).
  • Na os. Kolorowym otwarto pierwszy kryty, międzyszkolny basen pływacki.
  • Uroczyście wręczono pracownikom huty pierwsze odznaki „Zasłużony Pracownik Huty im. Lenina”.
  • Na posiedzeniu Komitetu Budowy Pomnika Lenina zaakceptowano projekt autorstwa Mariana Koniecznego.
  • W dworku w Krzesławicach nagrodę im. A. Bursy otrzymał Marek Skwarnicki (poeta, publicysta, prozaik, tłumacz).
  • Decyzją kuratora uruchomiono Zasadniczą Szkołę Zawodową w Krakowie – Nowej Hucie o specjalności kucharz – kelner.
  • Załoga Walcowni Rur Zgrzewanych wykonała zadania bieżącej pięciolatki.
  • W Elektrociepłowni Kraków uruchomiono pierwszy kocioł wodny nr 1, rozpoczęto dostawy ciepła i energii elektrycznej.
  • Oddano do eksploatacji drugie połączenie tramwajowe z Nową Hutą na odcinku Dąbie – al. Pokoju – Nowa Huta o całkowitej długości 4,6 km.
  • Debiut teatralny aktorki Grażyny Barszczewskiej w „Czajce” A. Czechowa na scenie Teatru Ludowego.
  • Oficjalnie otwarto Muzeum Czynu Zbrojnego pracowników HiL.
  • Powstała Grupa Plastyczna Nowa Huta, założycielem i prezesem był Janusz Trzebiatowski.
  • Odsłonięto ufundowany przez społeczeństwo Krakowa Pomnik Lotników, głaz z inskrypcją „Chwała lotnikom”.
  • Oddano do użytku halę sportową KS „Hutnik”.
  • W Nowej Hucie z delegacją bułgarską przebywa Todor Żiwkow.
  •  HiL wykonała roczny plan produkcji towarowej.
  • Wydarzenia grudniowe i masakra robotników w Trójmieście.
  • I sekretarzem KC PZPR został Edward Gierek.
  • Wypadki grudniowe – w Nowej Hucie nie było gwałtownych wystąpień.
  • Aż 70 procent mieszkańców dzielnicy zarabia na swoje utrzymanie pracą fizyczną.
  • Nową Hutę zamieszkuje 160 tys. osób.

 

1971 rok:

  • I sekretarzem Komitetu Fabrycznego PZPR HiL wybrano Józefa Nowotnego.
  • Oddano do użytku nową linię tramwajową na trasie Plac Centralny – Cementownia.
  • W Mogile wybudowano gazociąg.
  • W kombinacie gościła delegacja partyjna z E. Gierkiem na czele.
  • Nad Jeziorem Rożnowskim (w Bartkowej) otwarto nowy ośrodek wypoczynkowy HiL.
  • Uruchomiono nową linię tramwajową na trasie Plac Centralny-Cementownia.
  • Zakończono budowę nowego osiedla Tysiąclecia.
  • Rozpoczął działalność Młodzieżowy Dom Kultury im. Andrzeja Bursy na os. Tysiąclecia.
  • Laureatem nagrody architektury „Mister Krakowa-71” otrzymał blok nr 62 w Mistrzejowicach.
  • Rozpoczęła działalność Grupa Artystyczna Rodzimej Twórczości (GART), grupa artystów hołdująca ideom sztuki ludowej i polskiej.
  • Uroczystości 20-lecia najstarszego wydziału kombinatu Warsztatu Konstrukcji Stalowych.
  • I sekretarzem Komitetu Dzielnicowego PZPR wybrano Antoniego Mroczkę.
  • Odbyło się Ogólnopolskie Spotkanie Młodych Hutników przedstawicieli zakładów przemysłowych noszących imię Lenina.
  • Nowych dyrektorem HiL po Bohdanie Kołomyjskim został Józef Błaszczak.
  • Muzeum Lotnictwa uzyskało osobowość prawną po przejściu w gestię Ministerstwa Komunikacji.
  • Pierwszy chrzest i pierwszy ślub w „zielonej budce”.
  • Mimo trudności czynionych przez władze trwała budowa kościoła „Arka Pana” w Bieńczycach.
  •  Kardynał Karol Wojtyła odprawił pierwszą Pasterkę w Mistrzejowicach.

 

1972 rok:

  • W Nowej Hucie przebywał z delegacją komunistów kubańskich Fidel Castro.
  • W osiedlu Centrum A otwarto filię „Wawel – Touristu”.
  • W Czyżynach rozpoczęto wykopy pod budowę nowego gmachu Politechniki Krakowskiej.
  • W Krzesławicach powstał zakład produkujący „Pepsi-Colę”.
  • W Salonie TPSP w alei Róż uroczyście obchodzono 90. rocznicę urodzin Karola Szymanowskiego.
  • W Gołkowicach otwarto nowy ośrodek wypoczynkowy dla harcerzy z Nowej Huty.
  • W Parku Kultury i Wypoczynku w Czyżynach oddano do użytku obiekty Akademii Wychowania Fizycznego im. B. Czecha: dydaktyczne, sportowe i domy akademickie.
  • Powstał Zespół Szkół Gastronomicznych.
  • Kpt. żeglugi wielkiej Teresa Remiszewska z Yacht Clubu Budowlani brała udział w regatach samotników na Atlantyku.
  • Kombinat wyprodukował 20 mln. tonę blachy walcowanej na gorąco.
  • W hucie rozpalono komory baterii koksowniczej nr 12.
  • SP nr 80 otrzymała nazwę „PPR”.
  • Do ZSRR wyjechał z delegacją hutników „pociąg przyjaźni”.
  • Huta w całości wykonała roczny plan produkcji.
  • W KD PZPR otwarto pierwszą w Polsce Izbę Pamiątek Historii Ruchu Młodzieżowego.
  • Zmarła Katarzyna Doniec, pierwsza położna i kierownik Izby Porodowej, przyjęła ok. 30 tys. porodów nowohucian.
  • Uroczystości 750-lecia bazyliki Cystersów w Mogile z udziałem Prymasa Polski kardynała Stefana Wyszyńskiego.
  • Odbyły się pierwsze Misje św. w Mistrzejowicach.
  • Otrzymano zgodę na budowę kościoła w Mistrzejowicach.
  • Z Jawornika k. Myślenic przeniesiono do Krzesławic drewniany kościół p.w. św. Jana Chrzciciela i Matki Bożej Szkaplerznej.

 

1973 rok:

  • Wprowadzono nowy podział administracyjny Krakowa. Do Nowej Huty przyłączono wsie: Wyciąże, Kościelniki, Wolica, Przylasek Rusiecki, Przylasek Wyciąski i Łuczanowice.
  • W dzielnicy i kombinacie odbyły się wybory nowych sekretarzy PZPR.
  • Powstało Zjednoczenie Budownictwa Przemysłowego „Budostal”.
  • Kombinat podpisał umowę z ZPAP dot. stypendiów dla artystów w zamian za pracę plastyczną na terenie huty.
  • W siedzibie ZBoWiD odbyło się spotkanie z gen. Zygmuntem Berlingiem.
  • Odbyły się wielkie uroczystości odsłonięcia pomnika w. Lenina w Alei Róż.
  • Pod pomnikiem Lenina odbyła się manifestacja uczestników Zlotu Młodych Przodowników Pracy i Nauki.
  • W kombinacie gościła delegacja włoskich komunistów.
  • W hucie uruchomiono drugi ciąg rurowni w Wydziale Rur Zgrzewanych.
  • Dyrektorem naczelnym Kombinatu HiL został Czesław Drożdż.
  • Rozpoczęto budowę Domu Wędkarza.
  • Zakończono budowę os. Tysiąclecia wg proj. W. Cęckiewicza, M. Czerwińskiej, J. Gardulskiego i M. Rekaszysz-Rataj.
  • Zbigniew Pierzynka z „Hutnika” zdobył wicemistrzostwo Polski w biegach przełajowych.
  • Powstała Szkoła Chorążych Pożarnictwa (dawniej Szkoła Podoficerów Pożarnictwa), os. Zgody.
  • Wskazano miejsce na budowę kościoła w Mistrzejowicach. Rozpoczęto prace nad projektem świątyni, arch. Józef Dutkiewicz.
  • Ks. Kard. Karol Wojtyła poświęcił kaplicę oraz sale katechetyczne w Mistrzejowicach.

 

1974 rok:

  • Dyrektorem Teatru Ludowego został Ryszard Filipski.
  • Rozpoczęto budowę Nowohuckiego Centrum Kultury.
  • Uroczyście obchodzono 25-lecie Nowej Huty i 20-lecie Huty im. Lenina.
  • Rozpoczął działalność Klub „Kuźnia” i Galeria „m” na os. Złotego Wieku
  • Marian Kruczek zrealizował na os. Tysiąclecia kompozycję plenerową „Zdobyta przestrzeń”.
  • Podpisano porozumienie o współpracy pomiędzy Spółdzielnią Mieszkaniową „Hutnik” a ZPAP.
  • Przed szpitalem im. S. Żeromskiego odsłonięto pomnik patrona, autorstwa Mariana Koniecznego.
  • Na os. Złotego Wieku odsłonięto pomnik Jana Kochanowskiego, autorstwa Jana Danielaka.
  • Bokser KS „Hutnik” Stanisław Dragan (brązowy medal na Olimpiadzie w Meksyku) został laureatem plebiscytu „Tempa” na najlepszego sportowca Ziemi Krakowskiej.
  • Początek budowy nowych osiedli: Bohaterów Września i Piastów.
  • Pracownicy nowohuckich zakładów pracy czynnie uczestniczyli w Niedzieli Czynu Partyjnego.
  • Załoga HiL przekazała 4 mln zł na Centrum Zdrowia Dziecka.
  • Zakład Przetwórstwa Hutniczego w Bochni pierwszy wykonał roczny plan produkcji.
  • Pierwsza procesja Bożego Ciała do czterech ołtarzy ustawionych na terenie przeznaczonym pod budowę przyszłego kościoła w Mistrzejowicach.
  • Akceptacja projektu kościoła opracowanego przez architekta J. Dutkiewicza.
  • Początek działalności poradnictwa rodzinnego prowadzonego przez B. Istrati i A. Chorobik przy pomocy dr Wandy Połtawskiej w Mistrzejowicach.

 

1975 rok:

  • I sekretarzem KD PZPR ponownie wybrano A. Mroczkę.
  • Odbywały się Dni Kultury Radzieckiej.
  • W konkursie „Trybuny Ludu” (organ KC PZPR) na najlepszy hotel pracowniczy zwyciężył Hotel nr 21 na os. Wzgórza Krzesławickie.
  • Otwarto dla hutników ośrodek sanatoryjny w Swoszowicach.
  • W HiL odbyło się spotkanie z przedstawicielami firm japońskich.
  • W HiL odbyła się ogólnopolska konferencja poświęcona ochronie środowiska.
  • Powstał Dzielnicowy zespół Opieki Zdrowotnej, dyr. Stanisław Wilkoń.
  • W Szpitalu im. Żeromskiego oddano do użytku Oddział Chorób Wewnętrznych.
  • W Szkole Muzycznej odbyła się uroczysta akademia z okazji 25-lecia „Głosu Nowej Huty”.
  • Siatkarze KS „Hutnik” zdobyli pierwsze miejsce w międzynarodowym turnieju o „Puchar Wiosny” we Francji.
  • Szkoła Chorążych Pożarnictwa otrzymała sztandar na krakowskim Rynku
  • Podłączono do miejskiej sieci gazowej osiedle Krzesławice.
  • Otwarto nowy pawilon handlowy na os. Złotego Wieku.
  • Rozpoczęto budowę bloków na os. Dywizjonu 303 w Czyżynach.
  • Uruchomiono walcownię blach karoseryjnych. Produkcja stali – 6,5 mln ton rocznie.
  • W HiL Walcownia Taśm pierwsza wykonała zadania produkcyjno-ekonomiczne pięciolatki.

 

1976 rok:

  • Wydano tysięczny numer ”Głosu Nowej Huty”. Gazeta za działalność kulturalno-oświatową otrzymała Medal Komisji Edukacji Narodowej.
  • Uruchomiono linię tramwajową łączącą osiedla Bohaterów Września i Piastów z pozostałą częścią dzielnicy.
  • Otwarto nowy pawilon handlowy przed kombinatem HiL.
  • Szpital im. S. Żeromskiego otrzymał 2,5 ha park rekreacyjny.
  • Na stadionie „Wandy” odbyła się wielka rewia konna.
  • Mieszkańcy Nowej Huty uczestniczyli w Niedzieli Ogólnopolskiego Czynu Partyjnego.
  • Odbyły się wybory do Sejmu i Rad Narodowych.
  • Powstała nowa świetlica w Hotelu Robotniczym nr 6 w Czyżynach.
  • Dom Młodego Hutnika zajął pierwsze miejsce w konkursie „Trybuny Ludu”.
  • Pingpongistki KS „Wanda” awansowały do I ligi.
  • W stalowni konwertorowej pobito rekord – wykonano 16 wytopów w ciągu 8 godzin.
  • W HiL uruchomiono Wydział Mas Specjalnych.
  • Wydział Konstrukcji Stalowych obchodził 25-lecie swojego istnienia.
  • Kombinat został ojcem chrzestnym rudowęglowca MS „Huta Lenina”.
  • Na terenie HiL gościła delegacja radzieckich ekspertów, budowniczych kombinatu.
  • W Polsce wprowadzono kartki na cukier.
  •  Władze wydały zgodę na budowę kościoła w Mistrzejowicach, ks. kard. Karol Wojtyła poświęca plac przyszłej budowy kościoła i wykopuje symboliczną „pierwszą łopatę”. Początek budowy.
  • Umarł ks. Józef Kurzeja. Proboszczem został ks. prałat Mikołaj Kuczkowski.
  • Erygowanie (utworzenie) parafii w Mistrzejowicach (4 października).

 

1977 rok:

  • Mieszkańcy Nowej Huty uczestniczyli w Niedzieli Ogólnopolskiego Czynu Partyjnego.
  • W Krynicy oddano do użytku nowy dom wczasowy dla hutników.
  • Na polanie Jaworzyna oddano do użytku wyciąg orczykowy dla hutników.
  • W HiL wyprodukowano 75 mln. tonę stali.
  • Pracownicy nowohuckich zakładów przemysłowych pracowali na budowie Huty „Katowice”.
  • Nowym komendantem Hufca ZHP im. ZMP w Nowej Hucie została Ewa Przeniosło.
  • Odbyła się premiera filmu „Człowiek z marmuru”, reż. Andrzej Wajda. Film oparty był na biografii przodownika pracy Piotra Ożańskiego.
  • Ks. kardynał Karol Wojtyła dokonał poświęcenia kościoła p.w. Matki Bożej Królowej Polski w Bieńczycach (15 maja).
  • Kontynuowana była budowa świątyni w Mistrzejowicach.
  • Uzyskano pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego dla księży z salkami katechetycznymi na os. Wzgórza Krzesławickie w parafii p.w. Miłosierdzia Bożego.
  • Ks. kardynał Karol Wojtyła podjął decyzję o podziale dwóch parafii: mogilskiej i Bieńczyckiej na 4 mniejsze.

 

1978 rok:

  • Na os. Stalowym otwarto pierwszy sklep z mrożonkami.
  • W Domu Kultury HiL odbyły się XI Dni Poezji.
  • W Areoklubie Krakowskim gościł pierwszy polski kosmonauta ppłk. Mirosław Hermaszewski.
  • W SP nr 104 otwarto Izbę Historii i Tradycji Nowej Huty.
  • III LO im. J. Kochanowskiego otrzymało medal Komisji Edukacji Narodowej.
  • Na os. Tysiąclecia otwarto nową bibliotekę.
  • W Szkole Muzycznej odbyło się spotkanie pokoleń – byłych i obecnych – budowniczych Nowej Huty.
  • Mieszkańcy dzielnicy po raz kolejny uczestniczyli w Ogólnopolskiej Niedzieli Czynu Partyjnego.
  • Odbyła się Międzynarodowa Konferencja Archeologiczna.
  • Nowohucki hufiec ZHP był gospodarzem ogólnopolskiego spotkania pokoleń.
  • W os. Ruszcza oddano do użytku rurociąg wody pitnej.
  • Zakończono budowę Elektrociepłowni „Łęg” wg projektu W. Garcorza.
  • Rozpoczęto budowę dziesięciopiętrowego bloku na os. Centrum D.
  • Powstała Spółdzielnia Mieszkaniowa „Czyżyny”.
  • Rozpoczęto budowę bloków na os. 2-go Pułku Lotniczego w Czyżynach, wg proj. M. Czerwińskiej.
  • W HiL powołano Klub Mistrza.
  • Kombinat HiL podarowała załodze statku MS „Huta Lenina” sztandar.
  • W kombinacie gościła delegacja związkowców amerykańskich.
  • Załoga Zakładu Koksowniczego jako pierwsza wykonała roczny plan produkcyjny.
  • W nowohuckich kościołach odbyły się uroczyste nabożeństwa dziękczynne z okazji wyboru kard. Karola Wojtyły papieżem: przyjął on imię Jan Paweł II.
  • Młodzież oazowa przygotowała pierwsze jasełka w budowanym kościele w Mistrzejowicach.
  • Na Wzgórzach Krzesławickich odbyły się pierwsze rekolekcje o Miłosierdziu Bożym.
  • Na os. Szklane Domy o. Niward Karsznia O. Cist. odprawił przy krzyżu mszę świętą dla kilku tysięcy wiernych. W wygłoszonym kazaniu mówił o potrzebie zorganizowania nowej parafii p.w. Matki Bożej Częstochowskiej i budowie nowego kościoła.

 

1979 rok:

  • Na os. Piastów oddano do użytku nowy żłobek
  • Dyrektorem Teatru Ludowego został Henryk Giżycki.
  • W Zakopanem oddano do użytku dom wczasowy „Hutnik”.
  • W Luboczy SKR uruchomiła tuczarnię trzody chlewnej.
  • W Szkole Muzycznej na koncercie wystąpili: pianista Krystian Zimerman i skrzypaczka Kaja Danczowska.
  • Ogród Pracowniczy „Nad Dłubnią” zdobył pierwsze miejsce we współzawodnictwie prowadzonym przez ZG ZZH.
  • Piłkarze ręczni KS „Hutnik” zostali mistrzami Polski.
  • Zespół Szkół „Budostalu” w 20 rocznicę istnienia otrzymał Medal Komisji Edukacji Narodowej.
  • Kombinat Budownictwa Mieszkaniowego przekazał do użytku 250-tysięczną izbę mieszkalną.
  • Powstała Grupa Literacka „Zderzenia”.
  • Rozpoczął działalność Zespół Pieśni i Tańca „Hamernik”.
  • Ochotniczy Hufiec Pracy przy HPR zwyciężył w ogólnopolskim konkursie.
  • Kombinat odwiedziła delegacja radzieckich metalurgów.
  • Mieszkańcy Nowej Huty uczestniczyli w Ogólnopolskiej Niedzieli Czynu Partyjnego.
  • Organizacja hutnicza ZSMP otrzymała sztandar dla najlepszej organizacji młodzieżowej.
  • Zainaugurował działalność Dzielnicowy Uniwersytet Młodych Racjonalizatorów.
  • Dyrektorem naczelnym HiL został Eugeniusz Pustówka.
  • W Kombinacie HiL zatrudnionych było ponad 38 tys. pracowników.
  • Dramatycznie pogorszyła się, podobnie jak w całym kraju, sytuacja ekonomiczna większości mieszkańców Nowej Huty.
  • Podjęto nieudaną próbę wysadzenia pomnika Lenina. Wybuch nie przyniósł zamierzonego efektu, uszkodzeniu uległa część prawej stopy (18/19 kwietnia).
  • Powstała pierwsza opozycyjna organizacja na terenie Nowej Huty – Chrześcijańska Wspólnota Ludzi Pracy. Ukazał się pierwszy numer wydawnictwa „Krzyż Nowohucki”.
  • Do Nowej Huty przybył podczas I Pielgrzymki Jan Paweł II. Witany okrzykami, śpiewem i oklaskami wygłosił w ogrodzie klasztornym opactwa Cystersów w Mogile homilię (9 czerwca).
  • Ks. kard. Franciszek Macharski poświęcił dolną kaplicę w kościele mistrzejowickim.
 
 
AA
 
 
Kontakt